Program - Blok popularnonaukowy

Poniżej znajdziesz atrakcje odbywające się w ramach bloku popularnonaukowego, po kliknięciu w nazwę punktu programu rozwinie się jego opis. Możesz też skorzystać z poniższych przycisków, żeby wrócić na stronę główną programu, i wybrać inny blok, wyświetlić tabelę wszystkich punktów lub przenieść się od razu do listy programu odbywającego się w sali popularnonaukowej 2. 

Sala popularnonaukowa 1

PIĄTEK

Komety, jedne z najbardziej tajemniczych ciał Układu Słonecznego, od wieków budziły podziw i zdumienie. Te spektakularne obiekty z roku na rok odkrywają przed nami swoje tajemnice, stawiając jednocześnie przed ludzkością kolejne nietrywialne zadania. Dokąd zaprowadziła nas mieszanka ciekawości, ambicji i technologii? Przekonaj się w trakcie prelekcji!

Pytanie o nasze miejsce w Wszechświecie towarzyszy nam od prapoczątków rodzaju ludzkiego. Wraz z rozwojem cywilizacji technicznej wzrastała nadzieja na nawiązanie kontaktu z obcymi cywilizacjami. Tymczasem badania naukowe pokazują, że Wszechświat milczy. Dlaczego? Czy powstanie cywilizacji technicznej to wybryk ewolucji?

Budowa rakiet orbitalnych i międzyplanetarnych jest w zasięgu coraz to większej grupy ludzi. Współczesnym motorem rozwoju technologii rakietowych w coraz większym stopniu są prywatni przedsiębiorcy i ich zespoły badawczo-rozwojowe. Podbój kosmosu wkracza w nowa ere. Warto wiedzieć jakie technologie powstają na naszych oczach i co przyniosą nam w najbliższej dekadzie.

Sztuczne satelity Ziemi w coraz większym stopniu mają wpływ na nasze codzienne życie. Poza sygnałem GPS niezbędnym w naszych telefonach komórkowych, dostarczają nam szeregu danych niezbędnych dla monitoringu naszej planety. Nowością ostatnich lat są konstelacje satelitarne na niskich orbitach (LEO) świadczące min. usługi telekomunikacyjne. Podczas spotkania poznamy kulisy powstania tego typu rozwiązań, a także odpowiemy sobie na kilka pytań związanych z konsekwencjami ich stosowania.

Reklamacja butów? Mandat za jazdę bez biletu? Wymiana dowodu osobistego? W codziennym życiu z prawem stykamy się nieustannie, dlatego warto znać jego podstawy. Wykład będzie dotyczył tego, jak korzystać ze swoich praw na co dzień.

SOBOTA

Jak to jest z tym ociepleniem? Skąd tyle szumu o CO2? Wszystko o cyklu węglowym, zmianach temperatury i prognozach dla planety, o czym zawsze chciałeś wiedzieć, ale bałeś się zapytać. Rzeczowo, przystępnie i na podstawie badań naukowych.

Jesteśmy w czarnej d… Możemy w związku z tym usiąść i płakać w oczekiwaniu na wydarzenia, przy których II Wojna Światowa będzie wydawała się piknikiem. Albo spróbować zrobić coś, by zmienić kurs kolizyjny, którym zmierzamy. Podyskutujemy pozytywnie o możliwych scenariuszach wyjścia z dołka, który sobie wykopaliśmy. I zdecydowanie nie będzie o segregacji śmieci.

Wykład będzie przewodnikiem po faktach oraz mitach dotyczących obecnej zmiany klimatu i podejścia różnych grup społecznych do tej kwestii.

Podczas tej krótkiej prezentacji opowiem o tym jak zacząć swoją przygodę z astrofotografią nocnego nieba. Skupimy się głównie na kwestiach związanych z fotografią Księżyca i planet.
Główne punkty prezentacji:
– zwykła fotografia a astorfotografia
– fotografia długoczasowa i planetarna
– co będzie potrzebne żeby zacząć? – sprzęt i oprogramowanie do astrofotografii

Po prezentacji zapraszam na krótki panel dyskusyjny podczas którego pokażę jak wygląda sprzęt do astrofotografii, jak go ustawiać, jak podłączyć do komputera, jak skonfigurować niezbędne oprogramowanie, itd…
Będę też odpowiadał na pytania które będziecie mieli po prezentacji.

Szybkie błyski radiowe (Fast Radio Burst) są relatywnie nowo odkrytym fenomenem astrofizycznym. Mimo intensywnych wysiłków w ciągu kilku ostatnich lat i zdobyciu całkiem pokaźnej bazy obserwacyjnej, nadal nie potrafimy przekonywująco wskazać źródło ich pochodzenia czy nawet procesów fizycznych, które generują owe FRB. W swoim wystąpieniu opiszę historię badań nad FRB, najpopularniejsze hipotezy wyjaśniające to zjawisko oraz ostatnie odkrycia, które jeszcze bardziej zagmatwały całą historię FRB.

2021 jest rokiem Stanisława Lema, jednego z najwybitniejszych twórców tzw. twardej fantastyki naukowej. Podczas prelekcji przedstawię i wytłumaczę kilka stricte fizycznych i okołofizycznych zjawisk, twierdzeń czy hipotez, wokół których toczyła się fabuła wybranych powieści Lema.

Wiele filmów science fiction jako rozwiązanie wszystkich technicznych problemów – od zepsutego statku kosmicznego, przez zacinające się międzygalaktyczne działo, aż po niedziałający wehikuł czasu – podaje tajemniczo brzmiące „odwrócenie polaryzacji” bądź inne „mądre” sformułowanie nazywane zwykle technobabble. Przyjrzymy się takim przykładom i przeanalizujmy, co nauka ma nam do powiedzenia na ten temat.

Współczesne optyczne zegary atomowe są najdokładniejszymi urządzeniami jakie kiedykolwiek zbudowano. Działa ich na świecie zaledwie kilka, w tym jeden w Toruniu. Chciałbym opowiedzieć o tych zegarach i pokazać ich możliwości. Optyczne zegary lub podobne urządzenia są konieczne w do przyszłej eksploracji kosmicznej. Na koniec chciałbym też przedstawić nasz szalony projekt nowego typu zegara atomowego, w którym wytresujemy atomy aby tańczyły razem w jednym rytmie.

NIEDZIELA

Faraon, czyli władca starożytnego Egiptu był sercem całego państwa. To on zarządzał krajem, był nieustraszonym wojownikiem, oraz arcykapłanem i pośrednikiem między bogami a ludźmi. Jako ziemskie wcielenie boga posiadał niemal boski status władcy absolutnego. Wokół jego osoby koncentrowało się życie starożytnego Egiptu. Jednak władza to nie tylko zaszczyty i przywileje ale też obowiązki, których władca posiadał niemało. Życie, śmierć i związki z mitologią faraona będą tematem tego referatu. 

Kosmologia czyli opowieści o początku świata były tematem wielu kultur i cywilizacji. Starożytni Egipcjanie nie pozostawali w tej kwestii w tyle. Ich kreatywność pod tym względem nie znała granic, a jej efektem jest zbiór kilku istotnych mitów kreacjonistycznych, współistniejących ze sobą ale o dziwo nie wykluczających się. Egipcjanie potrafili spojrzeć na świat i jego początek z otwartym umysłem, co pozwoliło im stworzyć niezwykle ciekawe mity, o których więcej podczas tej prelekcji.

Sala popularnonaukowa 2

PIĄTEK

Fizyka cząstek elementarnych bada najmniejsze składniki otaczającej nas materii. Jednym z głównych narzędzi badawczych używanych w tej dziedzinie są akceleratory, na przykład akcelerator LHC. Pozwalają one na laboratoryjne badanie oddziaływań cząstek przy bardzo wysokich energiach. Podczas wykładu opowiem jak wyglądają tego typu eksperymenty i jak analizuje się uzyskane dane. Przedstawię również obecny stan wiedzy dotyczącej podstawowych składników materii.

O antymaterii większość z nas słyszała raczej z opowieści i filmów sci-fi niż w szkole czy ze strony naukowej. Bomby, niesamowite silniki rakietowe… Ale jak to jest z tą antymaterią w rzeczywistości? Istnieje czy nie istnieje? Czy można ją wyprodukować? Czy można spułapkować i przetransportować w dowolne miejsce? Po co naukowcom ta cała antymaterią? W czasie prelekcji planuję zabrać Was na wirtualną wycieczkę po Fabryce Antymaterii w CERNie i opowiem o tym co jako fizycy robimy z antymaterią. 

SOBOTA

Czy interpretacja tekstu polega na odkryciu sensu w nim zawartego? Czy do interpretacji potrzeba jakiś szczególnych dyspozycji poznawczych? Czy istnieją interpretacje prawdziwe? Czy można się nauczyć dobrej interpretacji? Co dokładnie robimy, gdy czytamy tekst? Jakie czynniki wpływają na kształt interpretacji? Dlaczego interpretacje tego samego tekstu tak bardzo się od siebie różnią? W czasie naszego spotkania będziemy się nad tym zastanawiać i … interpretować.

Czy można stworzyć społeczeństwo bez praw własności? Jak wiele wie o nas Microsoft? Czy ludzki umysł da się zhakować? Do jakich absurdów doprowadza prawo patentowe? Na te i inne pytania odpowiemy w trakcie prelekcji, która przybliży koncepcje wolności informacji i przepływu danych, którą poprowadzą twórcy kanału youtubowego „Wyobraźcie Sobie”

Mózg to najdziwniejszy i najmniej poznany organ w naszym ciele, a przecież tyle od niego zależy! Niektórzy mawiają, że mózg to najlepszy komputer świata, ale czy rzeczywiście tak jest? Czy jeśli uznać mózg za komputer, to jesteśmy maszynami? Czym jest neuroinformatyka? Nie, to nie magia jak czasami słyszę, to super nauka pozwalająca na badanie nas samych. Pogadajmy co to, do czego, jak działa i popatrzmy na filmiki z badań!

Wykład poświęcony będzie storytellingowemu schematowi fabularnemu zwanemu
,,podróżą bohatera”. Zostanie on omówiony w odwołaniu do baśni, legend, ksiąg
religijnych, arcydzieł literatury i kina, a także reklam. Na tej podstawie zostanie
pokazane, jak często schemat ten jest wykorzystywany w różnych typach przekazu i jak wiele z nich opowiada (w gruncie rzeczy) tę samą historię.

Świat fantasy pełen jest dziwnych stworzeń, powstałych na skutek różnego rodzaju
krzyżowań. Istoty o cechach zwierząt czy roślin posiadające nadprzyrodzone moce. Czy
takie organizmy mogą istnieć naprawdę? Czym jest zatem mutant i hybryda oraz jak
daleko takie zmiany mogą zachodzić w świecie biologii.

W trakcie warsztatu zaprezentujemy metodę obrazowania aktywności bioelektrycznej mózgu, którą jest elektroencefalografia (EEG). Postaramy się opisać na czym polega, jakie ma zastosowania oraz w jaki sposób wygląda badanie z wykorzystaniem czepka EEG. Opiszemy także w jaki sposób wygląda uzyskany sygnał oraz co możemy z nim zrobić, aby usunąć z niego artefakty. Przedstawimy też zastosowanie elektroencefalografu w tworzeniu nowatorskich rozwiązań angażujących tworzenie interfejsów mózg-komputer.

Przyjrzyjmy się robotom i SI zarówno w popkulturze jak i na tle obecnej wiedzy. Omówimy na przykładach to jak działają i gdzie leżą największe problemy w ich rozwoju. Przeanalizujemy wizje przyszłości serwowane przez popkulturę oraz odpowiemy na pytania: czy roboty mogą mieć emocje, jak może wyglądać bunt maszyn i czy androidy śnią o elektrycznych owcach?

Rytuały magiczne, mity założycielskie, przysięgi, święci i a nawet specjalna bogini – wierzenia kultur przestępczych są bogate, skomplikowane i często bardziej sensowne i podobne do innych niż myślicie. Chętnie o nich opowiem.

NIEDZIELA

Wraz z uczestniczącymi osobami zapraszam do zastanowienia się nad tym jak współczesna nauka może przyczynić się do ratowania planety przed kryzysem klimatycznym i społecznym. Mając świadomość ułomności w funkcjonowaniu nauki jako instytucji, a także problematyczności przekazywania informacji za pomocą mediów społecznościowych, będę bronić tezy, że popularyzowanie nauki to działania na rzecz praw środowiskowych i praw człowieka. Tylko jak to szybko, dobrze i skutecznie zrobić?

Tematem wystąpienia będzie obraz świata we wczesnych powieściach Stanisława Lema łączących problemy psychologii podróży międzygwiezdnej z tematyką przemianami życia społecznego podporządkowanego utopijnym założeniom politycznym wywiedzionym z projektu komunistycznego: Obłok Magellana (1955), Astronauci (1951) oraz Powrót z gwiazd (1961). Bohaterowie tych opowieści zmagają się z noszoną w sobie tęsknotą za światem, który właśnie opuszczają lub dawno opuścili, by powrócić do zmienionej w wymiarze społecznym i politycznym rzeczywistości. Kontekstem dla podejmowanej refleksji staną się: literackie opisy nostalgii i melancholii podróży morskiej w dziełach Josepha Conrada – jednego z najwyżej cenionych przez Lema pisarzy – stanowiące narracyjny model opowiadania o locie w kosmos oraz „komunistyczna mitologia kosmiczna” przenikająca w latach 50. i 60. do tekstów kultury popularnej w krajach Bloku Wschodniego.

Kto jest największym twórcą horroru? John Carpenter? Wes Craven? Stephen King? A co jeśli to żaden z nich? Przez miliony lat ewolucji przyroda wytworzyła i dopracowała niezwykłe stworzenia, a niektóre z nich stały się inspiracją, dla potworów, które znamy z ekran kin, telewizorów, bądź gier.
Warning: Arachnofobia, Insektofobia

Co stuka na strychu? Czemu nie wolno solić kaszy? Jak pozbyć się sąsiada-złodzieja? Czy zawsze trzeba zmywać naczynia oraz co grozi za zbyt gorliwe sprzątanie? Wpadnij i się dowiedz.

Czemu nie wolno pływać w rzekach w maju? Jaki demon pierze bieliznę biustem oraz jaki ma związek z osobami podłego charakteru i podlejszej aparycji? Na ile sposobów można umrzeć w lesie? Wpadnij i się dowiedz

Możesz też wybrać jeden ze znajdujących się niżej przycisków żeby przenieść się do innego bloku programowego.